Start arrow Artyku造 arrow 安iecznik (menora)
 
 
安iecznik (menora) Drukuj
07.01.2007.

Je郵i 鈍iat這 menory symbolizuje ducha zrozumienia i dzia豉nia, danego przez Boga cz這wiekowi, to jaki jest zwi您ek pomi璠zy menor a tym 鈍iat貫m, które z niej promieniuje?

Je郵i równocze郾ie zauwa篡my, 瞠 menora by豉 jedynym przedmiotem w Miszkanie wykonanym ca趾owicie z metalu, a co wi璚ej - ze z這ta, to b璠ziemy mogli z 豉two軼i wywnioskowa, bior帷 pod uwag szlachetno嗆 tworzywa, z którego zosta豉 ukszta速owana, 瞠 ma ona symbolizowa twardo嗆, wytrwa這嗆 i niezmienno嗆, jej forma implikuje wzrost i rozwój.

Dwie cechy menory - jej materia i jej forma - przedstawiaj sob wzrost i rozwój tych w豉軼iwo軼i: twardo軼i, wytrwa這軼i i wytrzyma這軼i, które maj pozosta nie zmienione na zawsze.

Samym swoim wygl康em menora reprezentuje ca趾owite przeciwie雟two tego, co symbolizuje stó.
Stó chlebów obecno軼i by w przewa瘸j帷ej mierze wykonany z drzewa. Drzewo znajduje si w ci庵造m procesie rozwoju, stó w Miszkanie bierze swoj twardo嗆 i swoj wytrzyma這嗆 jedynie ze sposobu jego ukszta速owania i dodanych mu akcesoriów. Stó zatem symbolizuje materialny aspekt 篡cia, który - z samej swojej natury - podlega zmianom, w豉軼iwym dla takich zjawisk, jak starzenie si i wzrost, kwitnienie i dojrzewanie, a w ko鎍u 鄉ier i rozk豉d.

Jedynie w Miszkanie stó - poprzez ducha i rozporz康zenia Boskiego Prawa - uzyskuje ustalone ograniczenia, twardo嗆, wytrzyma這嗆 i wieczne znaczenie.

Kiedy przenosimy wzrok na menor, dostrzegamy w niej zupe軟e przeciwie雟two sto逝. Zrobiona tylko i wy陰cznie ze z這ta, symbolizuje t niezmienno嗆, twardo嗆 i ponadczasowo嗆, które - jak wskazuje jej kszta速 - maj kwitn望 i rozwija si w Miszkanie Boga, poprzez Boskie Natchnienie.

Ponadto w swojej najpe軟iejszej, wyko鎍zonej formie, w swojej najwy窺zej formie doskona這軼i, od swoich korzeni po kwiaty, jest niepodzielne, nie zosta豉 z這穎na po kawa趾u z ró積ych cz窷ci. Jest w ca這軼i z jednej bry造 z這ta.

Zanalizujmy teraz poszczególne cz窷ci menory. Przede wszystkim siedem lamp, stanowi帷ych jej zwie鎍zenie - pouczaj nas one, 瞠 Bo瞠 Natchnienie, do którego odnosi si symbolika menory, nie dzia豉 jednostronnie (co sugerowa mog豉by lampa pojedyncza), lecz obejmuje wielk ró積orodno嗆 aspektów, a raczej nie tyle ró積orodno嗆, ile pe軟i poznania i woli. Lampy te symbolizuj wznios陰 harmonie i jedno軼i. 安iat這 鈔odkowej lampy kieruje si w gór, równocze郾ie 鈍iat豉 z obu jej stron 鈍iec ku 鈔odkowi - trzy lampy z prawej strony zwracaj swoje 鈍iat豉 na lewo, trzy lampy z lewej strony zwracaj swoje 鈍iat豉 na prawo. Wszystkie one razem zwracaj swoje 鈍iat豉 w kierunku tego jednego 鈍iat豉 b璠帷ego po鈔odku, wszystkie siedem 鈍iate tworzy doskona陰 jedno嗆.

W taki sposób 鈔odkowe 鈍iat這 staje si ostatecznym celem, w kierunku którego musz zd捫a wszystkie inne 鈍iat豉 menory - albo te, wyra瘸j帷 to inaczej, stron którego rzuca swoje 鈍iat這 lampa 鈔odkowa, stanowi wspólny cel równie dla wszystkich innych 鈍iate menory.

Lampy unoszone s przez siedem ramion. Nie oznacza to jednak wcale, 瞠 ka盥a lampa posiada swoj w豉sn podstaw i w豉sny trzon. Wszystkie lampy maj jedno wspólne 廝ód這 - jedn podstaw i jeden trzon, który s逝篡 za podparcie ich wszystkich.

I rzeczywi軼ie, bardziej szczegó這we studia pokazuj - o czym 鈍iadcz tak瞠 szczegó­這we opisy zawarte w Torze - 瞠 trzon, na którym spoczywa 鈔odkowa lampa i który wznosi si prosto do góry jak pie ze swoich korzeni, jest w istocie gówn menor - tym pniem, z którego wyrasta parami sze嗆 ramion - ga喚zi po obu jego stronach, ale dopiero od 鈔odka tego pnia w gór.

Tekst wielokrotnie zwraca uwag, 瞠 owych sze嗆 ramion wychodzi z trzonu, który jest w 鈔odku. Tak wi璚 鈔odkowe 鈍iat這 jest nie tylko ostatecznym celem jednocz帷ym wszystkie inne 鈍iat豉, ale tak瞠 punktem wyj軼ia, z którego te 鈍iat豉 si wywodz. Wszystkie one bior pocz徠ek w 鈔odkowym pniu i wszystkie zmierzaj w kierunku 鈔odkowego 鈍iat豉 na szczycie tego trzonu. Siedem lamp menory musimy pojmowa nie jako siedem 鈍iate osobnych, lecz jako jedno 鈍iat這 jako jedno嗆, z której sze嗆 鈍iate wychodzi i w której równocze郾ie wszystkie te sze嗆 鈍iate musi si ponownie zjednoczy.
Liczba sze嗆 jest symbolem fizycznego 鈍iata, liczba siedem symbolizuje jeden nadprzyrodzony Byt, który znajduje si poza fizycznym 鈍iatem, chocia bezpo鈔ednio si z nim kontaktuje. Symbolizuje ona Jednego

Jedynego Boga i Boskie pierwiastki emanuj帷e z Niego.
Mo瞠my zatem przedstawi sobie 鈔odkowy trzon z jego 鈔odkow lamp jako ducha poznania i woli, który zmierza ku Bogu – jako tego ducha, który stara si pozna Boga i s逝篡 Mu.

Te duchowe d捫enia do zrozumienia i wola praktycznego wprowadzania w 篡cie, skierowane s jednak równie w stron materialnego 鈍iata. Ale pami皻ajmy: wszystkie ramiona wywodz si z tego samego trzonu, a wszystkie sze嗆 ich 鈍iate kieruje si w stron jednego 鈍iat豉. Uczy to nas, 瞠 duch teoretycznej wiedzy i praktycznej s逝瘺y Bogu, odprawianej w Miszkanie Boga, nie s wcale abstrakcj, izolowanym czynnikiem, odwracaj帷ym si od wiedzy i praktycznych d捫e tego 鈍iata.

W rzeczywisto軼i Bo瞠 Natchnienie w cz這wieku ca趾owicie wspó貪ra z tymi teoretycznymi i praktycznymi d捫eniami, które s 鈍iadome tego 鈍iata i które dzia豉j na rzecz jego przebudowy. W豉郾ie z tej przyczyny wszystkie praktyczne d捫enia jak równie teoretyczne rozwa瘸nia nakierowane na ten 鈍iat oraz rezultaty ich postrzegania i ich cele nie s wcale odseparowane czy te „odwrócone" od Boga i od (teoretycznej) wiedzy o Bogu i (praktycznej) s逝瘺y Bogu.

Jest wprost przeciwnie - to w豉郾ie poznanie i wola zwrócone w stron Boga pozwalaj zrozumie, co jest ich wspólnym punktem wyj軼ia i ostatecznym celem, co je oczyszcza i u鈍i璚a. Wszystkie nauki i wszystkie moralne dzia豉nia rozpoczynaj si i ko鎍z w Bogu. Wszystko, co jest naprawd duchowe i etyczne, ma tylko jedn podstaw, jedno 廝ód這 i jeden cel: Bóg jest jego pocz徠kiem i Bóg jest jego ko鎍em - „pocz徠kiem m康ro軼i jest boja潯 Bo瘸" i „pierwszym owocem wszelkiej m康ro軼i jest boja潯 Bo瘸". Boja潯 Bo瘸 jest pocz徠kiem a tak瞠 kwiatem wszelkiej m康ro軼i.

Tora wyra幡ie podkre郵a ró積ic pomi璠zy jednym 鈔odkowym trzonem - który jest rzeczywist menor - a sze軼ioma bocznymi ramionami: „Zrobisz 鈍iecznik z czystego z這ta. 安iecznik b璠zie zrobiony przez wykucie (z jednej bry造). Jego podstawa, pie, kielichy, ga趾i i kwiaty b璠 [wykute] z niej. Sze嗆 ga喚zi b璠zie wychodzi這 z [obu] jego stron: trzy ga喚zie 鈍iecznika z jednej strony i trzy ga喚zie 鈍iecznika z drugiej strony" (Szemot 25:31 -32). Równocze郾ie tekst wielokrotnie wprowadza rozró積ienie pomi璠zy bocznymi ramionami na podstawie tego, 瞠 wychodz one albo z jednego, albo z drugiego boku trzonu: „trzy ga喚zie 鈍iecznika z jednej strony i trzy ga喚zie 鈍iecznika z drugiej strony" (Szemot 25:32). Precyzuje t ró積ic pokazuj帷, 瞠 ka盥e dwa z owych sze軼iu ramion wychodz z tego samego miejsca w menorze, bezpo鈔ednio pod jedn i t sam ga趾: „Pod dwiema ga喚ziami [wychodz帷ymi] z niego b璠zie ga趾a i pod dwiema ga喚ziami [wychodz帷ymi] z niego b璠zie ga趾a i pod dwiema ga喚ziami [wychodz帷ymi] z niego b璠zie ga趾a, u sze軼iu ga喚zi, wychodz帷ych ze 鈍iecznika" (Szemot 25:35). Na skutek tego 鈔odkowe (siódme) 鈍iat這, które skierowane jest bezpo鈔ednio w stron Boga, pokazuje 瞠 dominuje nad 鈍iatem materialnym (symbolizowanym jest przez liczb sze嗆).

Stwierdzili鄉y ju powy瞠j, 瞠 duch, Ruach Hakodesz, symbolizowany przez 鈍iat這 menory, powinien by rozumiany jako ten, który postrzega albo ten, który daje postrzeganie, i jako ten, który porusza albo ten, który czyni ruch mo磧iwym. W przypadku cz這wieka ta dychotomia przybiera form poznania i woli. Widzieli鄉y ju, 瞠 duchowe postrzeganie i moralnie uwra磧iwiona wola (wiedza o tym, co jest dobre, i wola, aby dzia豉 wed逝g tej wiedzy) s dwiema fazami, w których przejawia si obecno嗆 Bo瞠go Natchnienia. Ju te fakty mog wydawa si wystarczaj帷e do uzasadnie­nia naszego pojmowania dwóch stron menory jako symbolizuj帷ych dwoisto嗆 duchowej wiedzy i moralnego dzia豉­nia. S one jednak瞠 sob tak 軼i郵e po陰czone oraz nierozdzielne w swoim pochodzeniu i trwaniu, 瞠 istnienie jednego wymaga nieodzownie istnienia drugiego. Prawdziwa moralno嗆, to jest dobrowolne praktyczne wcielanie w 篡cie tego, co zosta這 teoretycznie rozpoznane jako dobro, zak豉da poznanie, a wi璚 dzia豉lno嗆 umys逝.

W przeciwnym bowiem razie dobry uczynek by豚y nie鈍iadomym dzia豉niem wykonywanym instynktownie, nie wynika­j帷ym wcale z dobrowolnej moralno軼i. Jednak z tego samego powodu ju sam akt rozpoznania tego, czym jest dobro, zak豉da wol moraln prze這瞠nia tego dobra na dzia豉nie, poniewa 膨da on, aby poznawcze zdolno軼i cz這wieka zwróci造 si dzi瘯i jego wolnej woli w stron tego celu, który zosta rozpoznany jako „dobro". Ka盥e jednak 鈍iadome skierowanie swoich zdolno軼i w kierunku jakiego po膨danego celu jest samo w sobie dzia豉lno軼i powsta陰 z woli moralnej. Tak wi璚 zasadniczo duch w豉軼iwy cz這wiekowi posiada równocze郾ie teoretyczn wiedz i praktyczn wol - i to tylko nasze abstrakcyjne postrzeganie interpretuje to jedno jako przejaw teoretycznego poznania, a drugie jako wyraz praktycznej woli, zale積ie od tego czy celem tych stara jest dzia豉lno嗆 umys這wa czy praktyczne dzia豉nie. Ró積ica ta dotyczy skutku, a nie 廝ód豉 dzia豉lno軼i.

U swoich korzeni obie s w rzeczywisto軼i jednym i tym samym, d捫帷 do tego, aby po陰czy si znowu w tym, co stanowi cel d捫enia. Wszelkie postrzeganie prawdy ma warto嗆 tylko wówczas, gdy nastawione jest na praktycznego wcielenie w 篡cie tego, co jest dobre, i prowadzi w rezultacie do spe軟ienia jakiego dobrego uczynku. Z drugiej strony dobry uczynek musi by zawsze spe軟iony w 鈍iadomo軼i prawdy.
Lecz tylko z postrzegania prawdy dobry uczynek mo瞠 czerpa swoj motywacj i przekonanie, 瞠 faktycznie przedstawia sob jak捷 autentyczn warto嗆.

Tak samo w豉郾ie jest w menorze, w której pary bocznych ramion wychodz z jednego i tego samego miejsca na 鈔odkowym pniu, po zrównaniu si wysoko軼i ze szczytem trzonu zwracaj swoje 鈍iat豉 nawzajem ku sobie - a wi璚 równocze郾ie w stron tego 鈔odkowego punktu, który jest wspólny im obu. Je郵i, jak rzeczywi軼ie ma to tutaj miejsce, ów 鈔odkowy punkt symbolizuje „siódme" - to znaczy tego ducha, który zmierza ku Bogu i który jest doskonalony w Miszkanie - to wówczas wszyscy zrozumiemy z tym wi瘯sz 豉two軼i, 瞠 w tym w豉郾ie 鈔odkowym punkcie ca貫go teoretycznego postrzegania i woli prze這穎nej na praktyczne dzia豉nie, b璠帷 zrodzo­ne z jednego wspólnego korzenia, 陰cz si pó幡iej dla wype軟ienia jednego wspólnego celu.

Mo瞠my bowiem rozpozna ten zasadniczy rdze naszego 篡cia duchowego, zmierzaj帷ego ku Bogu, tylko w tym duchu, który pojmuje, wype軟ia, o篡wia i dope軟ia zarówno umys, jak i serce t sam nieska穎n si陰 i moc, w duchu okre郵onym w 鈍i皻ym tek軼ie jako 'boja潯 Boga'. Bowiem boja潯 Bo瘸 przedstawia najwy窺zy stopie poznania, które równocze郾ie i bezpo鈔ednio rodzi moralno嗆 w jej najwy窺zej formie. Jest to ten w豉郾ie duch, w którym postrzeganie najwznio郵ejszej prawdy jest po陰czone z osi庵aniem najwi瘯szego dobra.





Wyja郾ienie dane w wersecie 4:6 u proroka Zecharji, odnosz帷e si do znaczenia menory jako symbolu Ruach Hakodesz, prowadzi nas w stron obja郾ienia wersetu 11:2 z ksi璕i proroka Jeszaji, odnosz帷ego si do bardziej szczegó這wej definicji Boskiego Natchnienia. Spoczywaj帷y na cz這wieku duch Boga jest tam opisany w Swojej najwznio郵ejszej formie. Ju na pierwszy rzut oka staje si czym oczywistym, 瞠 przejawia si On w dwóch ró積ych wymiarach: z jednej strony: m康ro嗆, rada i wiedza, a z drugiej strony: zrozumienie, si豉 i boja潯 Bo瘸, to znaczy teoria i praktyka, wiedza i dzia豉nie. Je郵i b璠ziemy dok豉dniej bada ten fragment tz. proroka Jeszaji, to zauwa篡my, 瞠 jest on zaskakuj帷o zgodny z tym wszystkim, co ju powiedzieli鄉y o formie menory. Zgodno嗆 jest tak uderzaj帷a, 瞠 nie mo瞠my oprze si my郵i, i werset ten jest bezpo鈔ednim wyra瞠niem symboliki menory. „A duch Boga b璠zie spoczywa na nim, duch m康ro軼i i zrozumienia, duch rady i si造, duch wiedzy i boja幡i Boga". Ruach Hakodesz jest jeden, ale przys逝guje Mu sze嗆 okre郵e - zestawionych po dwa, w pary, z których ka盥a ma jedno wspólne odniesienie. Zwró熤y uwag, 瞠 werset nie mówi: „duch m康ro軼i i duch zrozumienia, duch rady i duch si造, duch wiedzy i duch boja幡i Boga", lecz: „duch m康ro軼i i zrozumienia, duch rady i si造, duch wiedzy i boja幡i Boga".

Oto jest kszta速 menory ze z這ta, z wychodz帷ymi z niej sze軼ioma ramionami: trzema z jednego boku i trzema z drugiego boku, z jedn ga趾 pod jej pierwsz par jej ramion i drug ga趾 pod drug par ramion, i trzeci ga趾 pod trzeci par ramion.

I rzeczywi軼ie, jak to mówi nast瘼ny werset w ksi璠ze proroka Jeszaji: „i b璠zie o篡wiony boja幡i Boga" - co nie mo瞠 oznacza nic innego, jak tylko przes帷zenie albo przepojenie kogo innego duchem. Tak jak, wed逝g tego, jak Bo瞠 Natchnienie, które zst徙i這, aby spocz望 na ga陰zce wyrastaj帷ej z rodu Jiszaji, opisane jest w Swoim siedmiorakim aspekcie (z których to siedmiu aspektów jeden wyodr瑿niony zosta jako korze i 鈔odek tej duchowej interwencji), podobnie ukszta速owana i opisana jest menora z jej siedmioma 鈍iat豉mi. Po鈔ód nich by這 jedno, od którego zapalano wszystkie inne i które by這 pilnie ochraniane pod koniec ka盥ego dnia.


 
« poprzedni artyku   nast瘼ny artyku »